Đảng bộ, quân và dân Núi Thành quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ KTXH-QPAN năm 2017

Nội dung chi tiết

Lễ Nghinh thần trên biển – Nơi gửi gắm ước vọng ngàn năm.
Người đăng: . .Ngày đăng: 03/04/2015 .Lượt xem: 1103 lượt.
Bước vào mùa đi biển hằng năm, cư dân làng chài ven biển miền Trung thường tổ chức Lễ cầu ngư là lễ tế ngư thần Cá Ông hay Cá Voi và cầu xin thần che chở, ban cho mưa thuận gió hòa, được mùa biển.
Người dân vùng biển miền Trung tin rằng Ngư Ông là Nam hải Đại tướng quân, ân nhân của người đi biển, là vị thần liên quan đến sự an nguy của cộng đồng cư dân làng biển. Vì thế lễ cầu ngư hàng năm được tổ chức trang trọng và được sự tham gia tích cực của cộng đồng làng vạn chài.
Lễ Nghinh thần từ biển khơi do các bô lão và những người có uy tín trong làng chài Sâm Linh Tây, thuộc xã Tam Quang, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam thực hiện trong nghi lễ Cầu ngư được tổ chức vào một ngày đẹp trời tháng Giêng trước khi bước vào mùa khai thác của cả năm mới. Để chuẩn bị cho lễ Cầu ngư, đúng vào lúc 0 giờ, công tác chuẩn bị đồ lễ tế đã được chuẩn bị tươm tất. Đúng 1 giờ sáng, các bô lão có uy tín thay mặt cư dân trong làng chài làm lễ cúng tại Lăng Ông. Vào lễ cúng, sau khi thực hiện nghi lễ “tẩy trần”, người chủ lễ làm thủ tục “xin keo” để xin phép thần linh về việc tổ chức nghi lễ qua nghi thức sấp ngửa đồng tiền xu cổ. Sau khi được thần linh đồng ý cho phép, lễ cúng mới được tiến hành trong âm thanh âm thanh trong trẻo ngân nga giữa màn đêm tỉnh mịch. Sau khi thành kính thực hiện các nghi lễ cầu Ông tức Nam hải Đại tướng quân trong tâm thức của ngư dân, tất cả các lễ vật dâng cúng như gà luộc nguyên con, hoa quả, trà rượu, bánh trái, tiền vàng bạc…được đưa lên một chiếc thuyền làm bằng bìa giấy xốp không thấm nước và giao cho các trai tân khênh thả xuống biển trước 2 giờ sáng. Lúc này, tại Lăng Ông, người chủ lễ mới xem quẻ chân gà để tiên đoán cho công việc làm ăn trên biển của cả năm.

Đoàn nghinh thần trên đường ra biển để nghinh thần về dự lễ

Là người gắn bó nhiều năm với việc nghiên cứu văn hóa dân gian của cư dân ven biển, ông Xa Văn Hùng, lý giải về nguồn gốc của nghi thức cầu ngư hàng năm của cư dân vạn chài như sau. Chuyện rằng, khi Nguyễn Phúc Ánh thua quân Tây Sơn, phải chạy ra biển để lánh nạn. Giữa biển đoàn thuyền bị sóng to đe dọa. Nguyễn Phúc Ánh bấy giờ mới ngửa mặt lên trời cầu xin thần linh che chở. Ngay sau khi ngài khấn, một đàn đá Voi tựa vào mạn thuyền, dìu đoàn thuyền tiếp tục rẽ sóng vươn khơi, nhờ đó đoàn thuyền của quan quân Nguyễn Phúc Ánh thoát nạn trên biển. Sau này khi lên ngôi vua, để tưởng nhớ công ơn cứu mạng, Nguyễn Phúc Ánh phong cho Cá Voi là Nam hải cự tộc Ngọc Lân tôn thần. Còn trong tiềm thức của ngư dân, Cá Ông là vị thần biển linh thiêng, nhân từ, độ lượng, thường xuyên xuất hiện giữa những lúc ngư dân gặp hoạn nạn trên biển để giúp đỡ, Ngài chính là Nam hải Đại tướng quân.
Sau lễ cúng vào lúc nửa đêm. Đúng 6 giờ sáng, toàn bộ đàn ông, trai tráng trong làng chài đã tập trung đông đủ về Lăng Ông. Tại đây, những ngư dân đánh bắt hải sản đạt sản lượng cao trong năm trước được chọn để khênh bàn thiêng xuống tàu để ra cửa biển nghinh thần. Sau khi đến bến cảng cá, bàn thiêng được một chiếc xuồng nhỏ chuyển đến tàu đánh cá có công suất lớn đang chờ sẵn ngoài bến sông. Đúng giờ nước lên đã chọn, sau hiệu lệnh của chủ lễ, tài công nổ máy, cài số, tăng ga cho con tàu lao nhanh ra biển. Trên mũi tàu, các cụ cao niên có uy tín trong làng chài, thành viên ban nghinh đón thần, mỗi người một việc đã được phân công lặng lẽ thực hiện công việc của mình một cách nghiêm trang và thành kính. Tiếng trống, tiếng chiêng hòa lẫn vào trong tiếng sóng biển, làm huyên náo cả một vùng trời nước mênh mông. Trong hành trình tàu chở bàn thiêng ra của biển nghinh thần, thường xuyên có nhiều tàu đánh cá và nhiều thuyền đua được các thanh niên trai tráng khỏe mạnh trong làng hối hả “hộ tống” để thêm phần long trọng. Khi con tàu ra đến gần cửa biển, người chủ lễ bắt đầu thực hiện nghi thức cúng vái thần linh một cách trịnh trọng. Lời khấn của ông lúc to, lúc nhỏ, lẫn trong tiếng sóng biển, ít người nghe được nhưng theo ông thì lời khấn nguyện của mình đã đến tai thần linh trên biển với bằng chứng là đồng tiền xin xăm ông vừa tung lên đã “yên vị” ở hai mặt sấp ngửa. Hàng nghìn tờ tiền vàng mã và các loại “lương thực” được gửi xuống lòng biển cho thập loại chúng sinh. Sau gần một giờ hành trình trên biển để thực hiện nghi lễ cúng tế, đoàn tàu tưng bừng nghinh rước Ông về Lăng thờ để chứng giám cho lòng thành và thỉnh nguyện của cư dân vạn chài.
Sau khi nghinh Ông về ngự trong Lăng thờ, lễ cầu ngư đầu năm mới chính thức được diễn ra. Toàn bộ các thành viên trong Ban tế lễ quân áo chỉnh tề đứng theo thứ tự trước hương án để thực hiện các nghi thức truyền thống theo sự điều khiển của người chủ lễ. Trên bàn thờ, ngoài các lễ vật như gà luộc, heo quay, hoa quả, cư dân làng chài còn dâng lên thần linh tất cả các món sơn hào hải vị khai thác được từ biển mà vốn ngày thường phần lớn chỉ để dành cho xuất khẩu hoặc bán buôn với các chủ vựa thu gom cho các khách sạn hạng sang. Người chủ lễ sau khi ca ngợi công đức và thành tâm tri ân sự che chở của thần linh, của Nam hải Đại tướng quân cho ngư dân vượt qua thiên tai bão tố của năm trước tiếp tục khẩn cầu thần linh ban cho cho mưa thuận gió hòa, sóng biển yên lặng, tôm, cá đầy khoang trong vụ mùa năm mới. 
Được ông cho phép dự lễ từ lúc 0 giờ và được ông cho phép lên tàu ra biển để nghinh thần, lão ngư Trần Toa, chủ lễ nghinh thần cho biết: Hằng năm chúng tôi sắm lễ để cúng thần, cầu cho mưa thuận gió hòa, cầu chư vị thánh thần phù hộ cho làng cho xóm tai qua nạn khỏi, bệnh tật tiêu trừ, ra khơi bình an, làm ăn gặp nhiều may mắn. Ông tức Nam hải Đại tướng quân linh thiêng lắm. Thời trai trẻ của tôi gắn liền với những chuyến lênh đênh trên sóng nước. Ngày đó không có các phương tiện thông tin liên lạc hiện đại như bây giờ nên việc chạy trú tránh bão thường bị động. Những lúc như vậy chúng tôi chỉ còn biết cầu khẩn. Nam hải Đại tướng quân đã nhiều lần cứu sống chúng tôi giữa những trận cuồng phong của biển, lão ngư Trần Toa quả quyết. Còn anh Phạm Văn Anh, Vạn trưởng vạn chài Sâm Linh Tây cho rằng, nghi lễ Cầu ngư đầu năm của làng chài đã có từ xa xưa rồi. Đầu năm, mọi người ai cũng đến Lăng thờ để cầu nguyện cho công việc làm ăn trên biển hay đi buôn đi bán gặp nhiều may mắn.Lễ cầu ngư hằng năm đã in đậm trong tâm thức của ngư dân chúng tôi, đầu năm chưa làm lễ cầu ngư, nếu phải ra khơi, trong lòng chúng tôi chưa thể yên tâm, anh Anh tâm sự.
Chia sẻ với tôi, ông Nguyễn Tin, Chủ tịch UBND xã Tam Quang, huyện Núi Thành, Quảng Nam cho hay Tam Quang là một xã nghề biển. Toàn xã có 11 nghìn dân với hơn 75% làm nghề biển. Toàn xã có 370 tàu thuyền với tổng công suất trên 30.000 CV, là xã có thế mạnh về kinh tế biển. Lễ cầu ngư đầu năm với ước nguyện được thần linh chở che và ban cho mưa thuận, gió hòa đã đi vào trong tiềm thức và trở thành niềm tin bất diệt của mỗi người dân vạn chài. Vì vậy nghi lễ Cầu Ngư đầu năm mãi mãi tồn tại với cư dân làng biển chúng tôi.
Sau khi lễ cầu ngư tại Lăng Ông kết thúc, một hoạt động gắn liền với văn hóa sông nước được mọi người chờ đợi là chương trình đua thuyền giữa các vạn chài trong làng. Trong tiếng vỗ tay cổ vũ huyên náo của hàng nghìn người trên bờ, tiếng hô đồng thanh của các tay đua, các tàu đánh cá lần lượt nhổ neo để tiến ra biển lớn, mở đầu cho một năm làm ăn mới trên biển./.

Đoàn Hữu Trung
[Trở về]

Các tin mới hơn:
Vẹn tròn đạo lý đáp nghĩa, đền ơn
Chương trình tuyển sinh Công nghệ thông tin.
Huyện Núi Thành khai mạc Đại hội Thể dục – Thể thao lần thứ VIII năm 2017
“Cử chỉ nhỏ, hành động lớn” của Hội Liên hiệp phụ nữ Tam Xuân 1
Hội nghị ký kết đăng ký giao ước thi đua năm 2017 cụm các Đài TT-TH huyện, thị xã, thành phố đồng bằng tỉnh Quảng Nam
Huyện Núi Thành triển khai tổ chức cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng năm 2017
Thành lập Công đoàn cơ sở Công ty TNHH MTV Đầu tư và Thương mại Tuấn Hưng Chu Lai.
Tổ chức lễ hội Cầu ngư và chuẩn bị ra khơi đánh bắt thủy sản
Tam Nghĩa tổ chức Hội trại chào mừng kỷ niệm 20 năm tái lập tỉnh Quảng Nam và 42 năm giải phóng quê hương (24.3.1975-24/3/2017).
Sẵn sàng cho đại hội
    
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10  
    
Các tin cũ hơn:
Huyện Đoàn Núi Thành tổ chức Lễ kỷ niệm 84 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Tuyên dương cán bộ đoàn tiêu biểu và trao học bổng thắm sáng ước mơ
Tấm gương vượt khó, học giỏi
Cựu chiến binh làm kinh tế giỏi
Núi Thành đồng loạt tổ chức chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân năm 2015
Tuổi trẻ Núi Thành hành trình về địa chỉ đỏ
Triển khai Chiến dịch truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ dân số năm 2015
Phụ nữ "hai giỏi"
Bà Nà Hills ưu đãi giá vé tham quan cho người dân Quảng Nam và Đà Nẵng
Chuyện ở chùa Hang
Phát động Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân năm 2015
    
1   2   3   4   5